ballast 10 2025

 

               

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracodawców Transportu Ponadnormatywnego informuje o kluczowym projekcie legislacyjnym – Ustawie o zmianie ustawy o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia oraz niektórych innych ustaw (projekt UC95).

Projekt ten, prowadzony przez Ministerstwo Infrastruktury, ma na celu uregulowanie dopuszczania do ruchu pojazdów sprowadzanych oraz doprecyzowanie kwestii nadzoru rynku. Choć zmiany mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa i ujednolicenie procedur, wprowadzają one istotne obciążenia biurokratyczne i finansowe, które budzą niepokój, zwłaszcza w kontekście specjalistycznego transportu nienormatywnego.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, opłaty oraz nowe obowiązki dotyczące uznawania indywidualnego dopuszczenia pojazdów i roli diagnostów, uwzględniając jednocześnie nasze uwagi zgłoszone w toku konsultacji.

Na uwagi środowiska OSPTN czeka do 7 listopada 2025.

--------------------------------------------------------------------------------

1. Nowe Procedury Indywidualnego Dopuszczenia Pojazdu (IDP)Projekt UC95 dzieli dotychczasową procedurę krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu na dwa rodzaje:

1. Krajowe Indywidualne Dopuszczenie Nowego Pojazdu (KIDNP):

◦ Procedura ta, realizowana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) po badaniach w służbie technicznej, obejmie teraz wszystkie używane ciągniki rolnicze sprowadzone spoza UE. Traktowanie używanych ciągników rolniczych z krajów trzecich jako pojazdów nowych jest konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (C-513/15).

◦ Zastosowanie: Każdy ciągnik rolniczy z kraju trzeciego, niezależnie od tego, czy jest nowy, czy używany, będzie musiał uzyskać świadectwo KIDNP, aby mógł zostać zarejestrowany w Polsce.

2. Krajowe Indywidualne Dopuszczenie Pojazdu Niebędącego Nowym Pojazdem (KIDPNP):

◦ Zastosowanie: Ta nowa procedura będzie dotyczyła używanych pojazdów sprowadzonych z krajów trzecich (np. USA, Kanada, Chiny, Japonia), innych niż ciągniki rolnicze (np. używane samochody osobowe).

◦ Wydawanie Świadectw: Świadectwa KIDPNP będą wydawane przez uprawnionego diagnostę zatrudnionego w okręgowej lub podstawowej stacji kontroli pojazdów (SKP).

Nasza Uwaga krytyczna (Transport Specjalistyczny):

Z niepokojem odnotowujemy, że choć procedury doprecyzowano dla ciągników rolniczych i samochodów osobowych spoza UE, co do zasady to handel specjalistycznym sprzętem (jak ciągniki siodłowe czy naczepy specjalistyczne) produkowanym w UE lub Turcji może zostać zablokowany lub obciążony niepotrzebnymi barierami administracyjnymi.

--------------------------------------------------------------------------------

2. Uznanie Indywidualnego Dopuszczenia Pojazdu z innego kraju UEProjekt reguluje kwestię pojazdów zarejestrowanych w innym kraju UE, które uzyskały tam krajowe indywidualne dopuszczenie pojazdu.

  • Procedura uznania: Właściciel pojazdu, który był zarejestrowany w innym państwie członkowskim UE i tam uzyskał krajowe indywidualne dopuszczenie, będzie musiał zwrócić się do Dyrektora TDT z wnioskiem o uznanie tego świadectwa, o ile pojazd był zarejestrowany nie dłużej niż 2 lata przed złożeniem wniosku o pierwszą rejestrację w Polsce.
  • Cel weryfikacji: TDT zweryfikuje, czy pojazd spełnia warunki i wymagania techniczne równoważne obowiązującym w Polsce (ponieważ wymogi techniczne w ramach tej krajowej procedury mogą się różnić w poszczególnych państwach).
  • Konsekwencje odmowy/długiej rejestracji: W przypadku odmowy uznania przez Dyrektora TDT, a także jeśli pojazd był zarejestrowany dłużej niż 2 lata w innym kraju UE, pojazd będzie podlegał procedurze KIDPNP przeprowadzanej przez uprawnionego diagnostę w SKP.

Nasza uwaga krytyczna (terminowość):

Procedura uznania zagranicznego dopuszczenia jednostkowego jest krytyczna dla transportu ponadgabarytowego, ponieważ pojazdy te często wymagają takich dopuszczeń ze względu na przekroczone parametry (szerokość, długość, masa, naciski osi). Procedura ta jest postrzegana jako bariera administracyjna. Z dotychczasowej praktyki wynika, że uzyskanie tych dokumentów jest kosztowne i bardzo czasochłonne. Wielomiesięczny okres oczekiwania, podczas którego polski przedsiębiorca ponosi koszty leasingu, nie mogąc korzystać z pojazdu, jest krzywdzący.

--------------------------------------------------------------------------------

3. Nowe obowiązki i uprawnienia diagnostów

Wprowadzenie procedury KIDPNP dla pojazdów niebędących nowymi pojazdami z krajów trzecich radykalnie zmienia rolę uprawnionych diagnostów w stacjach kontroli pojazdów.

  • Wydawanie Świadectw: Uprawniony diagnosta w SKP będzie wydawał świadectwo KIDPNP, jeśli pojazd spełnia wymagania techniczne.
  • Zakres czynności diagnosty: Czynności te obejmują:

1. Sprawdzenie kompletności i weryfikację dokumentów (w tym dostępność dokumentów lub zdjęć dotyczących poziomu emisji zanieczyszczeń).

2. Przeprowadzenie fizycznego badania pojazdu pod kątem spełnienia wymogów KIDPNP.

3. Weryfikację konieczności przeprowadzenia badań przez służbę techniczną (jeśli brakuje dokumentów o emisji lub są inne wątpliwości).

  • Szkolenia i Egzaminy: Aby wykonywać te nowe zadania, diagności będą zobowiązani do ukończenia specjalistycznego szkolenia i zdania egzaminu kwalifikacyjnego.
  • Przepisy epizodyczne (okres przejściowy): Diagności, którzy uzyskali uprawnienia przed wejściem w życie ustawy, muszą ukończyć to szkolenie w ciągu 6 miesięcy. W tym okresie można odbyć jednodniowe szkolenie w zakresie KIDPNP prowadzone m.in. przez Dyrektora TDT lub ITS.
  • Reklamacje: W przypadku negatywnego wyniku (braku wydania świadectwa KIDPNP), właściciel pojazdu będzie mógł złożyć skargę do Dyrektora TDT (opłata do ok. 800 PLN), który zbada prawidłowość przeprowadzenia procedury.

--------------------------------------------------------------------------------

4. Wprowadzenie nowej opłaty za "nadzór rynku motoryzacyjnego" - uwaga producenci i importerzy !!!

Projekt wprowadza nową opłatę mającą na celu finansowanie funkcjonowania i działania Dyrektora TDT jako organu nadzoru rynku.

  • Cel Opłaty: Opłata ma pokryć koszty działań nadzorczych, badań laboratoryjnych oraz kampanii informacyjnych.
  • Stawki Opłaty (od ceny netto pojazdu wprowadzanego do obrotu):

   ◦ 0,2% ceny netto: dla pojazdów wyprodukowanych przez producentów z siedzibą lub zakładem produkcyjnym w UE.

     ◦ 1% ceny netto: dla pojazdów wyprodukowanych przez producentów spoza UE (którzy nie mają siedziby ani zakładu w UE) lub podlegających określonym cłom (np. niektóre pojazdy elektryczne z Chin).

  • Płatnik: Opłatę uiszcza producent pojazdu za pośrednictwem podmiotu gospodarczego wprowadzającego pojazdy do obrotu w Polsce.

Stanowisko OSPTN (Opłaty): OSPTN poddaje pod rozwagę, że wprowadzanie tak wysokich opłat (0,2% i 1% ceny netto) generuje gigantyczną kwotę w ujęciu rocznym i może naruszać swobodę przepływu towarów w UE oraz inne przepisy unijne.

--------------------------------------------------------------------------------

5. Apel OSPTN w kontekście pojazdów specjalistycznych

Z żalem stwierdzamy, że projekt UC95, pomimo wprowadzania regulacji dla e-hulajnóg i samochodów sportowych, nadal pomija kluczowe pojazdy specjalistyczne niezbędne dla inwestycji publicznych i bezpieczeństwa narodowego (np. transport sprzętu militarnego, transformatorów, elementów mostów).

Kluczowe braki i obawy z punktu widzenia OSPTN:

1. Brak definicji pojazdów modułowych: Nadal brakuje w polskim prawie definicji wózka modułowego i naczepy modułowej oraz naczepy bezsprzęgowej. Naczepy te, kluczowe w transporcie ponadgabarytowym (np. skrzydeł do elektrowni wiatrowych, przęseł mostowych), pozostają nierejestrowalne w sposób jednoznaczny, co prowadzi do problemów interpretacyjnych, ubezpieczeniowych i penalizacyjnych.

2. Kary Administracyjne przy opóźnieniach rejestracji: Projekt, choć słusznie penalizuje brak rejestracji pojazdu w Polsce po upływie roku (w przypadku właścicieli mających stałe miejsce zamieszkania w RP), stwarza zagrożenie dla właścicieli pojazdów specjalistycznych, którzy nie są w stanie dokonać rejestracji z przyczyn niezależnych, np. ze względu na wielomiesięczne procedury uzyskania odstępstwa od warunków technicznych (jak w przypadku żurawi mobilnych).

Wnioskujemy i apelujemy o stworzenie jasnych, sprawnych i przewidywalnych czasowo zasad rejestracji pojazdów specjalnych, tak aby przepisy karne nie penalizowały przedsiębiorców w sytuacji braku możliwości dokonania prawidłowej rejestracji w Polsce.

--------------------------------------------------------------------------------

Podsumowanie i Rekomendacja:

Jako OSPTN będziemy monitorować dalszy przebieg prac nad projektem UC95, zwłaszcza w kontekście wysokich opłat za nadzór rynku oraz potencjalnego obciążenia finansowego i czasowego związanego z nowymi procedurami dopuszczeń. Zachęcamy Państwa do śledzenia naszych działań w tej sprawie.

 

Źródło: OSPTN